Trang chủ

Thiết bị đồ dùng

Vu GDTH: Hướng dẫn sử dụng thiết bị dạy học môn Kĩ thuật lớp 4
Ngày đăng 10/09/2011 | 12:00 | Lượt xem: 357

Thiết bị dạy học môn Kĩ thuật bao gồm bộ đồ dùng dạy học của giáo viên và bộ đồ dùng học tập của học sinh. Bộ thiết bị tối thiểu này là công cụ không thể thiếu được để thực hiện dạy tốt chương I và chương II của môn Kĩ thuật lớp 4.

1. Mục đích sử dụng:

Để sử dụng các bộ thiết bị có hiệu quả trong các giờ học kĩ thuật cắt, khâu, thêu và lắp ghép mô hình kĩ thuật. Mặt khác để giúp người GV đổi mới PPDH theo hướng tích cực khi tổ chức các hoạt động dạy-học và giúp các em HS hình thành được các kĩ năng kĩ thuật cần thiết để hoàn thành sản phẩm ngay tại lớp…người GV cần chú ý một số kĩ năng sử dụng thiết bị bộ môn (ngoài những kiến thức đã giới thiệu trong SGK, SGV Kĩ thuật lớp 4).

2. Giới thiệu bộ thiết bị:

Theo quyết định số 15/2005/QĐ-BGD&ĐT kí ngày 16/5/2005 V/v ban hành danh mục dạy học tối thiểu lớp 4 môn Kĩ thuật gồm có:

1- Bộ dụng cụ, vật liệu cắt, khâu, thêu (dùng cho GV).

Gồm có: Kéo cắt vải, kéo bấm chỉ, vải phin (mầu trắng), kim khâu, kim khâu len, chỉ khâu (mầu trắng và đen), chỉ thêu (5 mầu khác nhau), thước dây, thước thợ may, viên phấn vạch, khung thêu, len (mầu đỏ và xanh), đê bao ngón tay, giấy than, dụng cụ xỏ chỉ, kim gài đầu có mũ nhựa.

2- Bộ dụng cụ, vật liệu cắt, khâu, thêu (dùng cho HS).

Gồm có: Kéo cắt vải, kéo gấp, vải phin (mầu trắng), kim khâu, chỉ khâu (mầu trắng và đen), chỉ thêu (5 mầu khác nhau), thước dây, thước nhựa, viên phấn vạch, khung thêu, giấy than, dụng cụ xỏ chỉ.

3- Bộ lắp ghép mô hình Kĩ thuật (dùng cho HS).

Tên gọi, hình dạng, số lượng của các chi tiết và dụng cụ của 2 Bộ lắp ghép mô hình trên đã được giới thiệu cụ thể trong bài 26 của SGK môn Kĩ thuật lớp 4.

3. Hướng dẫn sử dụng:

Trong SGK môn Kĩ thuật lớp 4 có bài 1 "Vật liệu, dụng cụ cắt, khâu, thêu" và bài 26 "Các chi tiết và dụng cụ của bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật" đã giới thiệu khái quát một số kĩ năng sử dụng một số thiết bị của các bộ đồ dùng trên. Tuy nhiên để đạt được mục đích sử dụng các thiết bị như đã nêu ở trên, chúng tôi lưu ý các thầy cô giáo một số điểm sau đây :

Đối với Bộ dụng cụ, vật liệu cắt, khâu, thêu.

1- Vải:

Khi học khâu, thêu nên chọn loại vải sợi bông để thực hành, do vải có sợi to, khi căng vải trên khung mặt nền sẽ phẳng, không bị co dúm, hình mẫu không bị xô lệch. Trong quá trình sử dụng vải để thực hành cần có ý thức tiết kiệm vải.

 

2- Chỉ khâu, thêu:

Chỉ khâu, thêu có nhiều loại, nhiều mầu khác nhau. Muốn có đường khâu, thêu đẹp cần phải lựa chọn loại chỉ có độ mảnh, độ dai phù hợp với độ dày, độ dai của sợi vải.Có màu sắc phù hợp với mục đích, yêu cầu sử dụng.

3- Kéo:

Kéo gồm có kéo cắt vải, kéo cắt chỉ.

Cầm kéo bên tay phải, lưỡi kéo có đầu vát và to ở trên, lưỡi kéo thon nhỏ hơn ở dưới. Kéo luôn phải được mài sắc, giữ 2 lưỡi kéo vừa khít, đầu kéo sắc nhọn (không bị quăn lại) để dễ cắt vải bằng những nhát cắt sắc gọn và chính xác. Không dùng kéo cắt với mọi thứ ngoài vải và chỉ. Dùng kéo xong phải để đúng chỗ qui định và an toàn, tránh tai nạn có thể xảy ra.

4- Kim khâu, thêu :

Kim có nhiều loại, nhiều số to nhỏ khác nhau. Khi thực hành khâu, thêu cần chọn loại kim phù hợp với độ dày, mỏng từng loại vải và nội dung công việc. Nên dùng kim có mũi nhọn, sắc, thon mũi. Không dùng kim bị sứt mũi và cong. Khi dùng xong nên để kim đúng chỗ qui định. Tốt nhất là nên làm "gối" cắm kim để giữ kim không bị gỉ hay gãy mũi kim….

5- Thước:

Thước gồm có thước dây, thước gỗ.

* Thước dây: Ngoài tác dụng để đo các số đo trên cơ thể, thước dây còn dùng để kiểm tra kích thước sản phẩm. Thước dây dùng xong phải giữ cẩn thận, để thước không bị hỏng (chảy nhựa do qua nóng hay bị nhàu, bị xoắn lại…) khi đo sẽ thiếu chính xác.

* Thước gỗ: Khi kẻ vẽ trên vải, tay trái cầm thước (ngón cái ở trên, 4 ngón ở dưới) nghiêng so với mặt bàn khoảng từ 300 đến 450, cách cầm thước như vậy sẽ thao tác và di chuyển thước sẽ nhanh, dễ dàng hơn khi để thước nằm trên vải.

6- Đê bao ngón tay:

Đê làm bằng inox, mặt đê có những chỗ lõm để làm chỗ tì của "trôn" kim. Một đầu đê bịt kín, một đầu hở để đeo vào đầu ngón tay giữa của bàn tay phải, giúp đẩy kim được mạnh, nhanh, nhất là khi khâu vải dày cứng.Khi dùng đê phải lựa chọn cho vừa ngón tay, nếu rộng dễ bị tụt đê, nếu chặt sẽ bị tức ngón tay. Khi mới tập đeo đê thấy vướng, khó chịu, nhưng phải kiên trì, dần dần sẽ quen. Đê rất cần khi khâu thêu, không bị đau ngón tay, đâm và đẩy kim mạnh, nhanh, đạt năng suất cao. Đê cần được giữ cho không bị rỉ.

7- Phấn may:

Khi vẽ kẻ, cầm phấn bằng ngón cái và ngón trỏ. Phải gọt phấn sắc cạnh, để nét vẽ nhỏ và rõ ràng. Tránh dùng phấn cùng mầu với vải, dùng xong cho phấn vào hộp tránh phấn vỡ vụn.

8- Khung thêu:

Khi căng vải lên khung, phải vuốt và kéo vải cho thật thẳng và đều về mọi phía, để vải không bị xô lệch canh. Nếu trường hợp vải nhỏ hơn khung, phải nối vải thêm để căng cho thẳng. Độ căng của vải tùy thuộc vào từng loại vải:

- Loại vải mỏng : căng vừa.

- Loại vải dày : căng thẳng.

9- Giấy than :

Giấy than dùng để sang (in) mẫu thêu lên vải.

Sang (in) mẫu thêu là việc làm rất quan trọng và cần thiết khi thêu.

Sang mẫu thêu phải giữ cho những đường nét của mẫu thật chính xác, mảnh mai, dịu dàng.

Dùng tờ giấy than đặt ở giữa lớp vải và mẫu thêu, có thể lấy kim ghim chặt để mẫu thêu không bị xê dịch, rồi mới dùng bút chì tô theo hình mẫu.

10- Dụng cụ xỏ chỉ:

Khi xâu chỉ vào kim, nếu không xâu được cần sử dụng dụng cụ xỏ chỉ để xâu chỉ vào kim. Trứơc tiên luồn đầu dụng cụ xỏ chỉ qua lỗ kim, sau đó xâu chỉ qua lỗ của dụng cụ xỏ chỉ, kéo ngược dụng cụ xỏ chỉ ta đã xâu được chỉ qua lỗ kim.

Đối với Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật.

Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật gồm có 34 chi tiết và dụng cụ khác nhau, được phân thành 7 nhóm chính:

1- Nhóm các tấm nền.

2- Nhóm các loại thanh thẳng.

3- Nhóm các thanh chữ U và chữ L.

4- Nhóm các bánh xe, bánh đai…..

5- Nhóm các loại trục.

6- Nhóm vòng hãm, ốc và vít.

7- Nhóm dụng cụ cờ lê, tua vít.

 


Để sử dụng hiệu quả Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật, cụ thể là các em HS có thể lắp, tháo được các mô hình kĩ thuật đúng qui trình, đúng kĩ thuật, người GV cần phải hướng dẫn HS sao cho các em :

- Gọi được tên, nhận dạng được các chi tiết, dụng cụ 1 cách chính xác trong Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật.

- Sử dụng thành thạo dụng cụ Cờ lê, tua vít để lắp, tháo các bộ phận, chi tiết.

- Nắm được cách sắp xếp các chi tiết, dụng cụ vào từng ngăn trong hộp đựng.

Muốn vậy cần phải nắm chắc Phương pháp và kĩ thuật lắp ghép mô hình kĩ thuật cơ khí, cụ thể :

   

+ Nắm được kĩ thuật quan sát, nhận xét mẫu mô hình kĩ thuật

- Quan sát, nhận xét được toàn bộ mẫu đã lắp sẵn

- Quan sát, nhận xét được từng bộ phận.

- Quan sát và hiểu được nội dung tranh qui trình trong SGK

+ Trên cơ sở đó sẽ chọn đúng và đủ các chi tiết để lắp mẫu. Các chi tiết cần xếp theo từng loại vào nắp hộp, để dễ kiểm tra và tránh rơi vãi (đặc biệt là ốc vít, vừa mất chi tiết nếu không tìm thấy, vừa mất thời gian).

+ Và cuối cùng tiến hành lắp ráp từng bộ phận và lắp hoàn chỉnh mẫu.

Tuy nhiên để lắp được sản phẩm đúng như mẫu, tránh tình trạng thừa hay thiếu các chi tiết cần chú ý 1 số khâu kĩ thuật trong quá trình lắp ráp :

* Cần lắp từng bộ phận và lắp mẫu hoàn chỉnh theo như các mẫu đã lắp sẵn và các hình vẽ trong SGK.

* Chú ý vị trí phía trên, phía dưới, phía trong, phía ngoài của các chi tiết.

* Chú ý mặt phải, mặt trái của mô hình, như mặt phải là vít còn mặt trái là ốc.

+ Trong khâu kĩ thuật tháo rời sản phẩm cần chú ý đảm bảo nguyên tắc :

* Bộ phận nào lắp sau sẽ được tháo trước.

* Chi tiết nào lắp sau sẽ được tháo trước.

Không tháo tuỳ tiện, đảm bảo đúng qui trình, đúng kĩ thuật !

Sau khi tháo xong cần sắp xếp các chi tiết, dụng cụ gọn gàng vào trong hộp đựng, dựa theo bức ảnh hướng dẫn vị trí của các chi tiết, dụng cụ trong các ngăn đựng được dán dưới nắp hộp.

Tránh sắp xếp lộn xộn, cần kiểm tra đúng chủng loại, mầu sắc, đủ về số lượng và đúng vị trí qui định trong hộp đựng.