Trang chủ

Kinh nghiệm dạy và học

Để học tốt môn Văn
Ngày đăng 28/06/2011 | 12:00 | Lượt xem: 748

Thưa cô, em học rất kém môn Văn, nếu nhà trường cho em tự chọn chương trình học, em sẽ không chọn môn Văn...Em nghĩ, nếu mình chỉ học các môn khác (Toán, Lý, Anh...) mà không học môn Văn sau này cũng có thể vào đời kiếm việc được chứ ạ! Thưa cô, cô có đồng ý với cảm nhận của em không?(Lê Ngọc Tú, 18t, Q3)

Thưa cô, trong bài làm văn, em thường mắc lỗi dùng từ và câu cú thường lủng củng. Có cách nào để khắc phục những điều trên không ạ? Và làm sao để trong một bài văn không bị lặp ý?(Nguyễn Kiều Bảo My, 17t, TP Vũng Tàu)

Trước hết em phải chú ý phân môn Tiếng Việt, và khi học Tiếng Việt phải chú ý thực hành và thực hành từ những bài tập đơn giản đến những bài tập phức tạp.

Chú ý những từ loại, các kiểu câu, và cứ sau mỗi bài tập làm văn, thì em phải lọc những câu sai từ, sai câu để sửa nhằm tránh lặp lại những lỗi ấy trong các bài tập làm văn tiếp theo. Có thể mỗi bài tập làm văn thì các em vấp phải một cái lỗi sai khác nhau, lỗi sai nào được sửa thì chúng ta tránh không lặp lại ở bài tập sau.

Thứ hai là em phải kiên trì việc đọc sách mỗi ngày, mỗi ngày đọc vài trang sách, dần dần tăng thời lượng đọc sách lên trong ngày để mình học hỏi và nắm bắt được những cách viết của các nhà văn, các tư liệu văn học. Khi đã viết bài tập làm văn xong thì nên tập thói quen kiểm tra lại bài viết của mình để phát hiện kịp thời những lỗi sai.

Để bài văn tránh bị lặp ý, em nên có dàn bài định hướng trước nội dung sẽ viết và dàn bài này phải tùy thuộc kiểu bài. Trong dàn bài phải chia ra những luận điểm luận cứ, xác định luận điểm nào phải xoáy sâu trọng tâm. Luận điểm nào là luận điểm phụ. Và khi viết văn thì theo dàn bài để tránh lặp ý hoặc thiếu ý. Quá trình làm văn thì em nên huy động nhiều kiến thức đã học một cách đa dạng, phong phú để tránh việc lặp đi lặp lại một ý đơn điệu.

Thưa cô, khi đọc một đề văn về phân tích, chứng minh hoặc nêu cảm nghĩ , chúng em cần phải tuân theo những bước nào để có được một bài văn tốt? Xin cám ơn cô.(Hoàng Kim, 15t, Bình Dương)

Để có một bài văn tốt, em nên theo các bước sau:

Bước 1: Tìm hiểu kỹ đề, xem đề bài cần yêu cầu về những nội dung nào và kiểu bài, nắm chắc phương pháp làm kiểu bài đó.

Bước 2: Tìm ý.

Bước 3: Lập thành dàn ý.

Bước 4: Viết bài văn.

Bước 5: Kiểm tra.

Để viết bài tốt em cần chú ý các điểm sau:

* Nắm chắc phương pháp để viết bài văn theo trình tự nào. Bên cạnh đó, em cần suy nghĩ tìm tòi, huy động những kiến thức đã học liên quan đến nội dung đề. Hơn thế nữa, suy nghĩ sáng tạo của cá nhân là quan trọng nhất. Không nên lệ thuộc bài văn mẫu một cách rập khuôn máy móc. Bởi vì quá trình tiếp nhận văn học là em tiếp nhận những tri thức, cái hay, cái đẹp của tác phẩm. Cho nên khi em diễn đạt thì ngoài yếu tố câu cú, ngữ pháp, lời văn phải trong sáng còn yêu cầu là thể hiện tình cảm của người viết. Chúng ta cần phải trân trọng và đánh giá cao vai trò sáng tạo trong tiếp nhận của học sinh. Em hãy mạnh dạn nêu những suy nghĩ, ý kiến, những cảm nhận của cá nhân mình, có thể những ý kiến đó chưa hay, chưa đúng nhưng sẽ được thầy cô giáo dạy văn định hướng và từ đó em lại tiếp tục bày tỏ ý kiến cá nhân trên cơ sở định hướng thẩm mỹ của thầy cô. Theo ý kiến riêng của cô là khi các em viết một bài văn cũng là các em đang sáng tạo, cũng có nhu cầu bộc lộ bản thân mình. Vậy thì các em nên dựa trên những định hướng về nội dung, về kiểu bài, để có những sáng tạo nho nhỏ của chính mình, và mình trân trọng những sáng tạo của riêng mình. Lâu dần các em sẽ viết văn tốt, tự tin, và đến với môn văn một cách nhẹ nhàng, thoải mái, thú vị hơn.

Thưa thầy, môn Văn có cần phải học thuộc lòng không? Khi đọc sách, thỉnh thoảng em gặp được những câu văn, cách tả rất hay của các tác giả khác nhau. Nếu em bắt chước những câu ấy hoặc cách tả ấy vào trong bài viết của em thì có bị cho là...đạo văn không ạ?(Nguyễn ngọc Nam, 17t, Bình Dương)

Môn văn rất cần học thuộc lòng. Trước hết là thuộc lòng tác phẩm, và các kiến thức liên quan đến tác giả, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Đó là vốn tri thức văn học cần thiết để làm bài, đồng thời là vốn văn hoá cho mỗi người khi bước vào cuộc sống. Học văn mà không thuộc văn thì thuộc cái gì? Một số học sinh lại ra sức học thuộc bài văn mẫu và khi kiểm tra thi cử chỉ mong trúng đề, chép lại văn mẫu. Cách học đó là sai, đáng bị phê phán.

Đối với học sinh, việc bắt chước những câu văn hay của các nhà văn, các nhà nghiên cứu không bị coi là đạo văn. Bao giờ cũng vậy, việc học ban đầu là bắt chước, sau đó mới là phát triển sáng tạo. Chỉ phê phán những trường hợp chép nguyên từng đoạn hay cả bài của người khác.

Thưa thầy, bài viết của em thường bị thầy cô chê là: "viết như nói", hoặc "diễn đạt rối rắm, mơ hồ...". Còn ba mẹ sau khi đọc bài viết của em lại chê là: " Viếl lách giống văn phong của các cô cậu chát chít với nhau trên mạng...". Tóm lại, hình như cách viết của học sinh chúng em hiện nay đang có vấn đề! Thầy có nhận xét như vậy không, thưa thầy?(Phạm Thạch Thảo, 18t, THPT. Nguyễn Thượng Hiền)

Thầy nghĩ rằng, không phải "chúng em" với nghĩa tất cả học sinh mà chỉ là một số học sinh (dù khá đông) có vấn đề trong diễn đạt cả nói và viết. Viết văn nghị luận mà "như nói" là viết sai phong cách ngôn ngữ. Đó là viết câu không đúng chuẩn ngữ pháp, dùng các từ ngữ không thích hợp, đưa từ ngữ sinh hoạt hàng ngày vào văn nghị luận. Ví dụ: ngay trên 1 tờ báo, khi nói về mối tình giữa 2 nghệ sĩ, tác giả viết:"anh chị bồ kết với nhau từ bao giờ không rõ?"

Còn viết "rối rắm mơ hồ" lại gắn với nội dung bài, là sự thể hiện tư duy. Nguyên nhân là không chắc vấn đề, không có hệ thống lập luận, viết theo kiểu nhớ gì ghi nấy...

"Phong cách chát chít" là cách gọi lối sử dụng ngôn ngữ viết lệch chuẩn cả về từ ngữ, ngữ pháp khá phổ biến trên mạng hiện nay. Cách viết này vui, có vẻ hiện đại nhưng thực tế rất có hại cho ngôn ngữ tiếng Việt vốn trong sáng, tinh tế, có hại cho người viết vì tạo thói quen xấu khi viết văn bản, cần từ bỏ loại phong cách này.

Thưa cô! Từ trước đến giờ em tự thấy rằng: thực chất em chưa bao giờ học tập nghiêm túc về môn văn mà sao em luôn được các thầy cô và các bạn nói rằng em có học lực tốt về môn Văn. Mỗi khi bắt đầu học môn đó, em không biết nên bắt đầu học từ đâu. Nói chung là em không biết cách học! Mong cô có thể cố vấn cho em! Em xin cảm ơn cô nhiều .(Nguyễn Thị Ngọc, 13t, Thị Trấn Đông Hưng - Thái Bình)

Theo suy nghĩ của cô, khi thầy cô và các bạn đánh giá em có học lực tốt về môn Văn là em đã học môn Văn nghiêm túc rồi. Để trả lời câu hỏi của em, cô muốn nói với em một điều rất thực lòng cô là hãy đến với môn Văn không chỉ bằng sự nghiêm túc mà còn là tấm lòng yêu mến bộ môn Văn. Có lẽ trong nhà trường không có một môn khoa học nào thay thế được môn Văn. Môn học vừa hình thành nhân cách, vừa hình thành tâm hồn, tiếp cận vẻ đẹp một tác phẩm văn chương phải là tâm hồn, là tình cảm, là trái tim. Trong thời đại hiện nay, khoa học kỹ thuật phát triển rất nhanh, môn Văn sẽ giữ lại tâm hồn con người, giữ lại những cảm giác nhân văn để con người tìm đến với con người. Khi em đã thực sự yêu mến bộ môn Văn, thì cách học sẽ trở nên rất dễ dàng. Trước hết, em hãy nắm vững những kiến thức về văn học sử, lý luận văn học, về tác giả, tác phẩm. Tiếp theo, em cần thực hành ứng dụng những bài tập tiếng Việt và gắn phân môn tiếng Việt với đời sống hàng ngày từ trong nói, viết, giao tiếp ứng xử. Và cuối cùng là em viết bài tập làm văn thì tùy thuộc kiểu bài, yêu cầu về nội dung để định hướng mình cần phải viết những gì, viết như thế nào, viết cho ai... Trong quá trình viết, em hãy viết bằng tất cả tình cảm của mình, để em tác động vào tình cảm con người. Bởi vì văn học không chỉ dừng lại ở tác động lý trí, cô mong em sẽ lựa chọn những ngôn từ biểu cảm, linh hoạt trong viết câu, mang giàu hình ảnh, lập luận chặt chẽ, sắc sảo... Em cũng nên có những liên tưởng, tưởng tượng để bài văn của em hay hơn.

Thưa thầy, làm sao để có thể làm một bài văn thuyết minh hay ạ? Để học tốt môn Văn, ngoài việc học bài, làm bài, em còn phải làm gì nữa để có những ý tưởng hay khi viết một bài văn thuyết minh?(Trần Thị Thuỳ Dương, 11t, Vinh hung long an)

Để làm tốt bài văn thuyết minh, trước hết em phải nắm vững đối tượng thuyết minh, vì nội dung bài văn là giới thiệu, làm rõ đối tượng cho người đọc hiểu. Ví dụ: Thuyết minh về một tác giả, em cần nắm vững một số chi tiết về cuộc đời và sự nghiệp, những đặc điểm của phong cách, về vị trí của tác giả trong lịch sử văn học. Để thuyết minh về một tác phẩm, cần phải trả lời được các câu hỏi: "Tác phẩm của ai, ra đời trong hoàn cảnh nào? Nội dung là gì? Có đóng góp gì về nghệ thuật? Tác phẩm được đánh giá như thế nào?" v.v... Thuyết minh về một di tích lịch sử, một cảnh quan thiên nhiên, một cơ sở văn hóa nào đó thì điều đầu tiên vẫn là hiểu rõ đối tượng. Văn thuyết minh không phải là văn sáng tác, vì thế mọi ý tưởng đều xuất phát từ tri thức. Vấn đề còn lại là sự diễn đạt, là bố cục của bài hợp lí, chặt chẽ.